Nghiên cứu thị trường là gì? Khái niệm, vai trò và ví dụ thực tế

Trong kinh doanh hiện đại, việc hiểu khách hàng và thị trường là yếu tố sống còn. Vì vậy, nghiên cứu thị trường là gì đang trở thành câu hỏi được rất nhiều doanh nghiệp quan tâm, đặc biệt là những người mới bắt đầu kinh doanh hoặc đang muốn mở rộng quy mô. Một chiến lược marketing hiệu quả không thể thiếu bước nghiên cứu thị trường bài bản.

1. Nghiên cứu thị trường là gì?

Nghiên cứu thị trường là gì? Đây là quá trình thu thập, phân tích và đánh giá thông tin liên quan đến thị trường, khách hàng, đối thủ cạnh tranh và xu hướng ngành nhằm giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định kinh doanh chính xác.

Nói đơn giản, nghiên cứu thị trường chính là cách doanh nghiệp trả lời những câu hỏi quan trọng như:

• Khách hàng của mình là ai?

• Họ cần gì?

• Thị trường có tiềm năng không?

• Đối thủ đang làm gì?

• Sản phẩm có phù hợp không?

Nghiên cứu thị trường không chỉ dành cho doanh nghiệp lớn mà còn cực kỳ cần thiết với startup, shop online hay cá nhân kinh doanh nhỏ.

2. Vì sao nghiên cứu thị trường quan trọng trong kinh doanh?

Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần có sản phẩm tốt là đủ. Nhưng thực tế, rất nhiều sản phẩm thất bại vì không hiểu thị trường.

Dưới đây là lý do nghiên cứu thị trường đóng vai trò quan trọng:

• Giúp doanh nghiệp hiểu đúng nhu cầu khách hàng

• Tránh đầu tư sai hướng, giảm rủi ro

• Xác định cơ hội và thị trường tiềm năng

• Tối ưu chiến lược marketing và bán hàng

• Nâng cao lợi thế cạnh tranh

Một doanh nghiệp càng hiểu thị trường, khả năng thành công càng cao.

3. Vai trò của nghiên cứu thị trường đối với doanh nghiệp

Nghiên cứu thị trường mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Cụ thể:

3.1. Hiểu rõ khách hàng mục tiêu

Thông qua nghiên cứu, doanh nghiệp xác định được:

• Độ tuổi, giới tính, thu nhập

• Hành vi mua sắm

• Nỗi đau (pain point)

• Mong muốn và kỳ vọng

Điều này giúp sản phẩm đáp ứng đúng nhu cầu thực tế.

3.2. Đánh giá tiềm năng thị trường

Doanh nghiệp sẽ biết được:

• Thị trường đang phát triển hay bão hòa

• Quy mô khách hàng lớn hay nhỏ

• Xu hướng tiêu dùng đang thay đổi thế nào

Nhờ đó đưa ra quyết định có nên tham gia thị trường hay không.

3.3. Xác định đối thủ cạnh tranh

Nghiên cứu thị trường giúp phân tích:

• Ai đang dẫn đầu thị trường?

• Điểm mạnh – điểm yếu của đối thủ

• Chiến lược giá, marketing, sản phẩm

Từ đó doanh nghiệp có hướng đi khác biệt và hiệu quả hơn.

3.4. Hỗ trợ xây dựng chiến lược marketing hiệu quả

Marketing không thể “đánh đại”. Nghiên cứu thị trường giúp xác định:

• Kênh truyền thông phù hợp

• Thông điệp khách hàng quan tâm

• Chiến lược giá và ưu đãi hấp dẫn

3.5. Giảm thiểu rủi ro khi ra quyết định

Mọi quyết định kinh doanh đều có rủi ro. Nhưng nghiên cứu thị trường giúp doanh nghiệp dựa vào dữ liệu thay vì cảm tính.

4. Các loại nghiên cứu thị trường phổ biến hiện nay

Tùy theo mục tiêu, doanh nghiệp có thể lựa chọn nhiều hình thức nghiên cứu khác nhau.

4.1. Nghiên cứu định tính

Đây là phương pháp tập trung vào cảm xúc, suy nghĩ và động cơ của khách hàng.

Ví dụ:

• Phỏng vấn sâu

• Thảo luận nhóm (focus group)

• Quan sát hành vi tiêu dùng

Ưu điểm: hiểu rõ insight khách hàng
Nhược điểm: khó đo lường bằng số liệu

4.2. Nghiên cứu định lượng

Phương pháp này sử dụng số liệu để phân tích xu hướng và hành vi khách hàng.

Ví dụ:

• Khảo sát online

• Thống kê dữ liệu mua hàng

• Phân tích thị phần

Ưu điểm: dễ đo lường, chính xác
Nhược điểm: thiếu chiều sâu cảm xúc

4.3. Nghiên cứu sơ cấp

Là dữ liệu doanh nghiệp tự thu thập trực tiếp từ thị trường.

Ví dụ:

• Khảo sát khách hàng mới

• Phỏng vấn người tiêu dùng

• Test sản phẩm thực tế

4.4. Nghiên cứu thứ cấp

Là dữ liệu có sẵn từ nguồn khác.

Ví dụ:

• Báo cáo ngành

• Số liệu thống kê nhà nước

• Nghiên cứu từ tổ chức uy tín

Phương pháp này tiết kiệm chi phí nhưng đôi khi không đủ chi tiết.

5. Quy trình nghiên cứu thị trường chuẩn cho người mới bắt đầu

Dưới đây là quy trình nghiên cứu thị trường bài bản, dễ áp dụng.

Bước 1: Xác định mục tiêu nghiên cứu

Bạn cần trả lời: nghiên cứu để làm gì?

• Ra mắt sản phẩm mới

• Mở rộng thị trường

• Điều chỉnh chiến lược marketing

• Tìm hiểu khách hàng mục tiêu

Bước 2: Thu thập thông tin thị trường

Nguồn thông tin có thể gồm:

• Google Trends

• Khảo sát khách hàng

• Mạng xã hội

• Báo cáo ngành

Bước 3: Phân tích đối thủ cạnh tranh

Một số yếu tố cần phân tích:

• Giá bán

• Điểm mạnh sản phẩm

• Cách họ quảng cáo

• Review của khách hàng

Bước 4: Xác định chân dung khách hàng mục tiêu

Xây dựng Customer Persona gồm:

• Độ tuổi

• Nghề nghiệp

• Thu nhập

• Vấn đề gặp phải

• Hành vi mua hàng

Bước 5: Tổng hợp dữ liệu và đưa ra kết luận

Cuối cùng, bạn cần rút ra:

• Thị trường có tiềm năng không?

• Khách hàng cần gì?

• Doanh nghiệp nên triển khai chiến lược ra sao?

6. Ví dụ thực tế về nghiên cứu thị trường thành công

Ví dụ 1: Highlands Coffee mở rộng thị trường

Highlands nghiên cứu hành vi khách hàng Việt:

• Thích không gian ngồi lâu

• Ưa chuộng cà phê sữa đá

• Giá vừa phải, dễ tiếp cận

Nhờ đó họ mở rộng chuỗi mạnh mẽ khắp Việt Nam.

Ví dụ 2: Shopee áp dụng nghiên cứu thị trường online

Shopee nhận thấy:

• Người Việt thích săn sale

• Mua hàng qua điện thoại nhiều

• Ưa thích miễn phí vận chuyển

Kết quả: Shopee xây dựng chiến lược “Sale khủng + Freeship” cực kỳ thành công.

Ví dụ 3: Một shop mỹ phẩm nhỏ

Một shop mỹ phẩm online khảo sát khách hàng và phát hiện:

• Người mua quan tâm thành phần an toàn

• Lo ngại hàng giả

Shop tập trung vào:

• Review thật

• Minh bạch nguồn gốc

• Livestream tư vấn

Doanh thu tăng mạnh chỉ sau 3 tháng.

7. Những sai lầm phổ biến khi nghiên cứu thị trường

Dù quan trọng, nhưng nhiều người vẫn mắc lỗi:

• Nghiên cứu quá chung chung

• Chỉ dựa vào cảm tính

• Không phân tích đối thủ

• Không cập nhật xu hướng mới

• Thu thập dữ liệu nhưng không áp dụng thực tế

Muốn hiệu quả, doanh nghiệp cần nghiên cứu đúng cách và liên tục cải tiến.

8. Công cụ hỗ trợ nghiên cứu thị trường hiệu quả

Một số công cụ phổ biến:

• Google Trends (xu hướng tìm kiếm)

• Keyword Planner (nghiên cứu từ khóa)

• Facebook Audience Insights (phân tích đối tượng)

• SurveyMonkey / Google Form (khảo sát)

• SimilarWeb (phân tích website đối thủ)

Các công cụ này giúp tiết kiệm thời gian và tăng độ chính xác.

Kết luận

Qua bài viết, bạn đã hiểu rõ nghiên cứu thị trường là gì, vai trò quan trọng cũng như cách triển khai hiệu quả.

Dù bạn là startup nhỏ hay doanh nghiệp lớn, nghiên cứu thị trường luôn là bước nền tảng giúp:

• Hiểu khách hàng

• Nắm bắt xu hướng

• Tối ưu chiến lược marketing

• Tăng cơ hội thành công

Hãy nhớ: kinh doanh không dựa vào may mắn, mà dựa vào dữ liệu và sự thấu hiểu thị trường.

Nội dung được viết bởi Học viện MIB và Minh Đức Ads